Kahve Fidanı (Coffea arabica)

Kahve; kökboyasıgiller (Rubiaceae) familyasına ait, herdem yeşil ve tropikal iklimlerde yetişen değerli bir meyve bitkisidir. Ticari kahve üretiminin büyük bölümü Arap kahvesi (Coffea arabica) türünden elde edilmektedir. Anavatanı Doğu Afrika olan bu tür, günümüzde tropikal kuşakta geniş üretim alanlarına sahiptir. Türkiye'de ise iklim koşulları nedeniyle açık alanda yetiştiriciliği sınırlı olup daha çok saksı bitkisi veya sera koşullarında dekoratif amaçlarla yetiştirilmektedir.

Kahve bitkisinin boyu doğal ortamda 8–10 metreye ulaşabilir ancak üretimde budamayla 2–4 metre civarında tutulur. Sık dallı ve çalı formunda gelişen bir bitkidir. Parlak koyu yeşil yaprakları ve hoş kokulu beyaz çiçekleriyle dekoratif bir görünüme sahiptir. Çiçeklenmenin ardından oluşan meyveler olgunlaştığında kırmızı veya sarı renge dönüşür ve "kahve kirazı" olarak adlandırılır. Her meyvenin içerisinde çoğunlukla iki adet tohum bulunur. Ticari olarak kahve çekirdeği adı verilen bu yapılar aslında bitkinin tohumlarıdır. Tohumlar; kafein, klorojenik asit ve çeşitli fenolik bileşikler bakımından zengindir.

Sıcak, nemli ve don görülmeyen iklim koşullarında en iyi gelişimini gösterir. Organik madde bakımından zengin, geçirgen ve iyi drene edilmiş hafif asidik toprakları tercih eder. Özellikle Coffea arabica, doğal yaşam alanında yarı gölge koşullarında geliştiğinden filtrelenmiş güneş ışığında daha sağlıklı büyür. Düzenli sulama ve yüksek hava nemi bitkinin gelişimi açısından önemlidir.

Kahve bitkileri, yetiştirme koşullarına bağlı olarak genellikle 3–4 yıl içerisinde meyve vermeye başlar. Tropikal bölgelerde yıl içerisinde birden fazla çiçeklenme görülebilir ve hasat dönemi iklim koşullarına göre değişiklik gösterebilir. Düzenli budama, bitkinin taç yapısını koruyarak verimliliğin devamlılığını destekler.

Kahve tohumları hasat edildikten sonra çeşitli işleme yöntemlerinden geçirilir, kurutulur ve kavrularak dünyanın en yaygın tüketilen içeceklerinden biri olan kahvenin üretiminde kullanılır. Dekoratif yaprakları, hoş kokulu çiçekleri ve parlak meyveleri sayesinde kahve bitkisi, uygun koşullar sağlandığında iç mekân ve sera yetiştiriciliğinde de ilgi gören tropikal türlerden biridir.