Pitaya Fidanı (Selenicereus spp.)

Pitaya; Türkiye'de ejder meyvesi olarak da bilinen, kaktüsgiller (Cactaceae) familyasına ait, çok yıllık, tırmanıcı ve sukulent yapılı bir meyve bitkisidir. Anavatanı Orta ve Güney Amerika olan pitaya, günümüzde tropikal ve subtropikal iklim kuşağında yaygın olarak yetiştirilmektedir. Türkiye'de özellikle Akdeniz Bölgesi'nin don riski düşük kıyı kesimlerinde ve modern sera koşullarında yetiştirilen en önemli egzotik meyve türlerinden biridir.

Pitaya fidanı, uygun yetişme koşullarında destek sistemi üzerinde 2–5 metre uzunluğa kadar gelişebilir. Kalın, üçgen kesitli ve etli gövdeleri su depolama özelliğine sahiptir. İlkbahar sonundan sonbahar başına kadar, uygun sıcaklıklarda birden fazla kez açabilen büyük, beyaz ve hoş kokulu çiçekleri yalnızca bir gece açık kalmalarıyla dikkat çeker. Meyveleri çeşidine göre pembe, kırmızı veya sarı kabuklu; beyaz, kırmızı ya da mor etli olabilir. Meyve eti hafif tatlı, sulu ve ferahlatıcı bir aromaya sahiptir. C vitamini, lif, magnezyum, betalain pigmentleri ve çeşitli antioksidan bileşikler bakımından zengin bir meyvedir.

Pitaya fidanı, tam güneş alan ve rüzgârdan korunaklı yerlerde en iyi gelişimini gösterir. Kumlu veya hafif bünyeli, geçirgen ve iyi drene edilmiş topraklarda güçlü kök gelişimi sağlar. Sukulent yapısı sayesinde kuraklığa belirli ölçüde dayanıklı olsa da düzenli sulama özellikle çiçeklenme ve meyve gelişimi döneminde verimi ve meyve kalitesini artırır. Güçlü gelişimi nedeniyle sağlam bir destek sistemi üzerinde yetiştirilmesi önerilir.

Pitaya hızlı gelişen bir tür olup, uygun yetiştirme koşullarında genellikle 1–2 yıl içerisinde meyve vermeye başlayabilir. Çeşidine bağlı olarak bazı pitayalar kendine verimli olsa da birçok çeşitte yabancı tozlanma veya elle yapılan tozlama meyve tutumunu ve verimi artırmaktadır. Dona karşı hassas olduğundan açık alanda yalnızca don riski düşük bölgelerde yetiştirilmesi, diğer bölgelerde ise sera koşullarının tercih edilmesi önerilir.

Pitaya meyveleri taze olarak tüketilebildiği gibi smoothie, meyve salatası, tatlı, dondurma, meyve suyu ve çeşitli gıda ürünlerinin hazırlanmasında da kullanılmaktadır. Dekoratif görünümü, yüksek ekonomik değeri ve egzotik meyveleri sayesinde hem ticari yetiştiricilikte hem de büyük saksılarda yetiştirilmeye uygun dikkat çekici bir türdür.