Tamarillo Fidanı (Solanum betaceum)

Tamarillo; Türkiye'de ağaç domatesi adıyla da bilinen, patlıcangiller (Solanaceae) familyasına ait, meyve veren herdem yeşil odunsu bir çalı veya küçük ağaç türüdür. Anavatanı Güney Amerika'nın And Dağları'nın yamaçlarıdır. Günümüzde subtropikal iklim kuşağında birçok ülkede yetiştirilmektedir. Türkiye'de özellikle don riski düşük Akdeniz ve Ege kıyılarında, uygun mikroklima koşullarında yetiştirilebilmektedir.

Tamarillo fidanı, uygun yetişme koşullarında genellikle 2–4 metre yüksekliğe ulaşır ve geniş taç oluşturan odunsu bir yapı geliştirir. Büyük, kalp biçimli ve hoş kokulu yaprakları bitkiye tropikal bir görünüm kazandırır. İlkbahar ve yaz aylarında açan beyaz ve açık pembe tonlarındaki çiçekleri salkımlar hâlinde bulunur. Meyveleri oval veya yumurta biçiminde olup kırmızı, turuncu, sarı ya da morumsu renklerde olabilir. Meyve eti sulu, hafif ekşimsi ve aromatik olup domates, erik ve tropikal meyveleri andıran kendine özgü bir lezzete sahiptir. C vitamini, A vitamini, lif ve antioksidan bileşikler bakımından zengin bir meyvedir.

Tamarillo fidanı, tam güneş alan, rüzgârdan korunaklı alanlarda en iyi gelişimini gösterir. Organik madde bakımından zengin, geçirgen ve iyi drene edilmiş topraklarda güçlü kök gelişimi sağlar. Düzenli sulama özellikle çiçeklenme ve meyve gelişimi döneminde verim ve meyve kalitesini artırırken kök bölgesinde uzun süre su birikmesi gelişimini olumsuz etkileyebilir.

Hızlı gelişen bir tür olan tamarillo, uygun yetiştirme koşullarında genellikle 1,5–2 yıl içerisinde meyve vermeye başlayabilir. Birçok çeşitte kendine verimlilik görülmekle birlikte, çapraz tozlanma meyve tutumunu ve verimi artırabilir. Soğuğa karşı hassas olan bitki, uzun süreli donlardan zarar görebileceği için don riski bulunan bölgelerde sera ortamında veya korunaklı alanlarda yetiştirilmesi önerilir.

Tamarillo meyveleri taze olarak tüketilebildiği gibi reçel, marmelat, sos, meyve suyu, salata, tatlı ve çeşitli gurme tariflerde de kullanılmaktadır. Dekoratif görünümü, hızlı gelişimi ve egzotik meyveleri sayesinde bahçelerde, seralarda ve büyük saksılarda yetiştirilmeye uygun dikkat çekici bir bitkidir.