ÖZBEKİSTAN CANLI BİTKİ VE FİDAN İTHALATI

2023–2024

2025

2026 (Öngörü)

Dr. Yusuf Evren Doğan, Peyzaj Mimarı

Kaynak Kullanım Notu: Bu çalışmada yer alan veri, tablo, grafik ve değerlendirmeler kullanılırken kaynak gösterilmesi gerekmektedir. Çalışmadan doğrudan veya dolaylı olarak yararlanılması halinde aşağıdaki şekilde atıf yapılması önerilir:

Doğan, Yusuf Evren. “Verilerle Özbekistan Canlı Bitki ve Fidan İthalatı.” Fidanistanbul Blog, 2026.https://fidanistanbul.live/blog/verilerle-ozbekistan-canli-bitki-ve-fidan-ithalati

1. Kapsam ve veri yöntemi

Bu çalışma, Özbekistan’ın yurt dışından aldığı canlı bitki, fidan, çalı, ağaç ve çoğaltım materyalini incelemek için HS 0602 faslına odaklanır. Peyzaj ve fidan ticareti bakımından özellikle HS 060299 grubu önemlidir. WITS sayfalarında kullanılan nomenklatür HS 1988/92 (H0) olarak belirtilmektedir.

Kaynak önceliği şu şekildedir: World Bank WITS / UN Comtrade verileri ana sayısal kaynak; TrendEconomy 2023 toplam kontrolü için ikincil agregatör; Volza ise yalnızca ürün/tür açıklaması içeren sevkiyat örnekleri için tamamlayıcı ticari kaynaktır.

2. 2024 ithalatı: ürün gruplarına göre

Toplam (yukarıdaki beş alt grup): 21,26 milyon USD. Türkiye kaynaklı toplam: 4,91 milyon USD; hesaplanan pay yaklaşık %23,1.

Yukarıda verilen yaklaşık 21,26 milyon ABD doları tutarındaki değer, bu çalışmada incelenen HS 060210, 060220, 060230, 060240 ve 060299 alt ürün gruplarının toplamından oluşmaktadır. Bu nedenle söz konusu tutar, HS 0602 faslının eksiksiz toplam ithalat değeri olarak değil, canlı bitki ve fidan ticareti açısından çalışma kapsamında seçilen başlıca ürün gruplarının toplamı olarak değerlendirilmelidir. HS 060299 kodu, “başka yerde sınıflandırılmamış diğer canlı bitkiler” şeklinde geniş bir ürün grubunu ifade etmektedir. Bu grup; peyzaj uygulamalarında kullanılan ağaç, çalı ve süs bitkilerinin önemli bir bölümünü içermekle birlikte, yalnızca peyzaj ve dış mekân süs bitkilerinden oluşmamaktadır. Bu nedenle 2024 yılı için belirlenen 16,44 milyon ABD dolarlık ithalat değeri, Özbekistan’ın toplam peyzaj bitkileri ithalatı olarak değil, peyzaj ve süs bitkileri açısından önem taşıyan geniş kapsamlı bir canlı bitki ithalat kategorisi olarak değerlendirilmelidir. Uluslararası ticaret kaynaklarında aynı veya büyük ölçüde benzer canlı bitki ürün grupları, kullanılan Harmonized System (HS) revizyonuna bağlı olarak farklı kodlarla görülebilmektedir. WITS/World Bank verilerinde HS 1988/92 sınıflandırmasına göre “diğer canlı bitkiler” grubu 060299 koduyla gösterilirken, daha yeni HS revizyonlarını kullanan bazı UN Comtrade tabanlı kaynaklarda benzer ürün grubu 060290 kodu altında yer alabilmektedir. Bu nedenle farklı yıllara veya kaynaklara ait veriler karşılaştırılırken yalnızca HS kodunun numarası değil, ürün tanımı ve kullanılan HS revizyonu da dikkate alınmalıdır.

Kaynak: WITS – HS 060299, Özbekistan 2024 ithalatı  |  https://wits.worldbank.org/trade/comtrade/en/country/UZB/year/2024/tradeflow/Imports/partner/ALL/product/060299

Kaynak: WITS – HS 060220, Özbekistan 2024 ithalatı  |  https://wits.worldbank.org/trade/comtrade/en/country/UZB/year/2024/tradeflow/Imports/partner/ALL/product/060220

Kaynak: WITS – HS 060240, Özbekistan 2024 ithalatı  |  https://wits.worldbank.org/trade/comtrade/en/country/UZB/year/2024/tradeflow/Imports/partner/ALL/product/060240

Kaynak: WITS – HS 060230, Özbekistan 2024 ithalatı  |  https://wits.worldbank.org/trade/comtrade/en/country/UZB/year/2024/tradeflow/Imports/partner/ALL/product/060230

Kaynak: WITS – HS 060210, Özbekistan 2024 ithalatı  |  https://wits.worldbank.org/trade/comtrade/en/country/UZB/year/2024/tradeflow/Imports/partner/ALL/product/060210

3. Peyzaj ve süs bitkileri açısından ana kalem: HS 060299

HS 060299 “Other live plants, n.e.s.” grubu peyzaj, dış mekân ve diğer canlı bitkiler açısından en yüksek hacimli kalemdir. Özbekistan 2024 yılında bu grupta 16,438 milyon USD ve 4,876 milyon kg ithalat bildirmiştir.

Okuma: İtalya yaklaşık yarı pazar payıyla açık ara ilk tedarikçidir. Türkiye yaklaşık beşte bir payla ikinci sıradadır; Hollanda üçüncü sıradadır.

Kaynak: WITS – Özbekistan HS 060299 ithalatı, 2024  |  https://wits.worldbank.org/trade/comtrade/en/country/UZB/year/2024/tradeflow/Imports/partner/ALL/product/060299

4. 2023–2024 değişimi: HS 060299

Aynı WITS ithalat serisine göre HS 060299 toplamı 2023’te 14,695 milyon USD’den 2024’te 16,438 milyon USD’ye yükselmiştir; hesaplanan yıllık artış yaklaşık %11,9’dur.

Türkiye’nin değeri 2023–2024 arasında yaklaşık %1,5 gerilerken toplam pazar büyümüştür. Buna karşılık İtalya yaklaşık %16,8 büyümüş; Çin düşük bir tabandan güçlü artış göstermiştir. Bu oranlar WITS değerlerinden hesaplanmıştır.

 https://wits.worldbank.org/trade/comtrade/en/country/UZB/year/2023/tradeflow/Imports/partner/ALL/product/060299

 https://wits.worldbank.org/trade/comtrade/en/country/UZB/year/2024/tradeflow/Imports/partner/ALL/product/060299

5. 2023 HS 0602 toplam pazar göstergesi

TrendEconomy’nin UN Comtrade tabanlı ülke ticaret yapısı sayfasında Özbekistan’ın 2023 yılında HS 0602 “Other live plants (including their roots), cuttings and slips; mushroom spawn” ithalatı 21,595,801,88 USD olarak gösterilmektedir. Bu değer, 2024’te WITS alt kalemlerinden hesaplanan yaklaşık 21,26 milyon USD düzeyiyle benzer büyüklükte bir pazar ölçeğine işaret eder.

Dikkat: 2023 ve 2024 karşılaştırmasını bire bir büyüme oranı gibi kullanmamak gerekir; kaynak/nomenklatür revizyonları ve alt kod eşleştirmeleri farklı olabilir. Trend analizi için aynı kaynaktan ve aynı HS revizyonundan seri çekmek daha sağlıklıdır.

 https://trendeconomy.com/data/total_structure_h2/Uzbekistan

6. Türkiye açısından öne çıkan sonuçlar

·         Türkiye, 2024 HS 060299 grubunda 3,214 milyon USD ile İtalya’nın ardından ikinci tedarikçidir.

·         Türkiye’nin HS 060299 payı yaklaşık %19,6’dır.

·         HS 060220 grubunda Özbekistan’ın Türkiye’den ithalatı 1,665 milyon USD’dir ve hesaplanan pay yaklaşık %39,7’dir.

·         Gül (HS 060240) grubunda Türkiye’den ithalat 28,27 bin USD ile daha sınırlı; Hollanda, İtalya ve Çin daha yüksek değerlere sahiptir.

·         Rhododendron/açelya (HS 060230) grubunda Türkiye’nin 2024 değeri yalnızca 0,59 bin USD’dir.

7. Tür/ürün düzeyinde görülen sevkiyat örnekleri

Resmî WITS verileri 6 haneli HS kodu düzeyinde toplulaştırılmıştır ve çoğu zaman bitkinin botanik adını vermez. Tür ve çeşit örneği görmek için ticari sevkiyat veri tabanları tamamlayıcı olarak kullanılabilir. Volza’da Türkiye’den Özbekistan’a 24 Kasım 2023 tarihli sevkiyat örnekleri arasında şu ürün açıklamaları görülmektedir:

·         Hebe andersonii – açık alan süs bitkisi, 80–100 cm, 150 L saksı

·         Euonymus japonicus 'Elegantissima Aurea' – topiary/ball form, 80–90 cm, 55 L saksı

·         Nandina domestica 'Gulf Stream' – 175–200 cm, 55 L saksı

Kaynak niteliği uyarısı: Volza ticari bir sevkiyat istihbarat platformudur. Bu örnekler “Özbekistan’ın en çok ithal ettiği türler” anlamına gelmez; yalnızca gümrük/sevkiyat açıklamalarında görülen ürün örnekleridir. Pazar toplamları için WITS/UN Comtrade esas alınmalıdır.

 https://www.volza.com/p/plant/import/import-in-uzbekistan/hsn-code-0602/

 https://www.volza.com/p/articles-or-decorated/hsn-code-0602/export-data/exports-from-turkey/destination-uzbekistan/

8. Veri kullanırken dikkat edilmesi gerekenler

·         WITS, UN Comtrade verilerini sunar; sayfalarda ithalat ve ihracatın “gross” değerler olduğu belirtilir.

·         İthalatçı ülkenin raporu ile ihracatçı ülkenin “mirror data” değeri farklı olabilir. Bu raporda Özbekistan’ın kendi bildirdiği ithalat verisi önceliklidir.

·         Miktar birimi alt HS koduna göre kg veya adet olabilir; farklı birimleri doğrudan toplamak doğru değildir.

·         “Other live plants, n.e.s.” çok geniş bir gruptur. Peyzaj bitkilerini kesin tür düzeyinde ayırmak için 8/10 haneli ulusal tarife kodları veya sevkiyat mikro verisi gerekir.

·         Ticari karar için bitki sağlığı/fitosaniter kurallar, ithalat izinleri, yasaklı/karantina türleri ve lojistik maliyetler ayrıca incelenmelidir.

9. Kaynaklar ve doğrudan bağlantılar

A1 – World Bank WITS / UN Comtrade – Uzbekistan, HS 060299, 2024 Ana kaynak – tedarikçi ülke, değer ve kg 

A2 – World Bank WITS / UN Comtrade – Uzbekistan, HS 060220, 2024 Ana kaynak – ağaç/çalı/fidan grubu, değer ve adet 

A3 – World Bank WITS / UN Comtrade – Uzbekistan, HS 060240, 2024 Ana kaynak – güller 

A4 – World Bank WITS / UN Comtrade – Uzbekistan, HS 060230, 2024 Ana kaynak – rhododendron ve açelyalar 

A5 – World Bank WITS / UN Comtrade – Uzbekistan, HS 060210, 2024 Ana kaynak – köksüz çelikler 

A6 – World Bank WITS / UN Comtrade – Uzbekistan, HS 060299, 2023 Karşılaştırmalı 2023 veri 

B1 – TrendEconomy – Uzbekistan total trade structure, 2023 İkincil agregatör – HS 0602 toplam kontrolü 

C1 – Volza – Uzbekistan Plants & HSN 0602 imports Ticari mikro/sevkiyat kaynağı 

C2 – Volza – Turkey → Uzbekistan HS 0602 shipment examples Tür/ürün açıklaması örnekleri 

R1 – UN Comtrade Plus Orijinal uluslararası ticaret veri portalı

10. 2025 Yılına İlişkin Güncel Görünüm

Özbekistan’ın canlı bitki ithalatına ilişkin 2025 yılı değerlendirilirken veri döneminin kapsamına dikkat edilmelidir. UN Comtrade verilerine dayalı GTAIC analizine göre, HS 060290 – “Diğer canlı bitkiler” kapsamında Özbekistan’ın Mayıs 2024–Nisan 2025 arasındaki son 12 aylık dönemde (LTM – Last Twelve Months) gerçekleştirdiği ithalat yaklaşık 19,25 milyon USD’ye ulaşmıştır. Bu değer, önceki 12 aylık döneme göre yaklaşık %27,7 artış göstermektedir.

Aynı dönemde ithalat miktarı yaklaşık 5.568 ton düzeyine ulaşmış ve miktar bazındaki artış yaklaşık %24,3 olarak gerçekleşmiştir. Ortalama ithalat birim değeri ise yaklaşık 3.457 USD/ton olarak hesaplanmıştır. Birim değerdeki değişimin toplam ithalat değerindeki artıştan daha sınırlı olması, büyümenin önemli ölçüde ithal edilen fiziksel miktardaki artıştan kaynaklandığını göstermektedir.

Başlıca tedarikçi ülkeler

Kaynak: GTAIC; temel veri kaynağı UN Comtrade Database.

Türkiye açısından veriler özellikle dikkat çekicidir. Türkiye’den Özbekistan’a yapılan HS 060290 kapsamındaki canlı bitki ticareti, Mayıs 2024–Nisan 2025 döneminde önceki 12 aylık döneme göre yaklaşık %56 artarak 4,28 milyon USD’ye ulaşmıştır. Türkiye’nin Özbekistan’ın bu ürün grubundaki ithalatından aldığı pay yaklaşık %22,2 olmuş ve Türkiye, İtalya’nın ardından ikinci büyük tedarikçi konumunda yer almıştır.

Aynı dönemde Türkiye kaynaklı ithalat miktarının da yaklaşık %49,8 arttığı bildirilmektedir. Bu durum, Türkiye’nin Özbekistan canlı bitki pazarındaki büyümesinin yalnızca değer artışından değil, fiziksel ticaret hacmindeki yükselişten de kaynaklandığını göstermektedir.

Çin de hızlı büyüyen tedarikçiler arasında yer almaktadır. Mayıs 2024–Nisan 2025 döneminde Çin’in pazar payı yaklaşık %8,3 seviyesine yükselmiş ve Çin kaynaklı ithalat değerinde önceki 12 aylık döneme göre yaklaşık %177,4 artış kaydedilmiştir.

2025 yılı sevkiyat örnekleri

2025 yılına ait sevkiyat bazındaki ticaret kayıtları, Özbekistan’ın süs bitkileri ve dış mekân bitkileri ithalatının devam ettiğini göstermektedir. Haziran 2025 kayıtlarında İtalya’dan Pinus nigra, Hollanda’dan ise Azalea grubunda bitki sevkiyatları görülmektedir. Aynı dönemde Türkiye’den Özbekistan’a açık alanda kullanılmak üzere köklendirilmiş canlı süs bitkileri ve fidanların gönderildiğine ilişkin kayıtlar da bulunmaktadır.

Bu sevkiyat kayıtları, geniş kapsamlı HS 060290 kategorisinin içerisinde gerçek peyzaj ve süs bitkisi ticaretinin bulunduğunu göstermesi açısından önemlidir. Ancak sevkiyat bazındaki ticari veri platformları toplam pazar büyüklüğünün hesaplanmasında değil, ürün ve tür bazındaki ticaret hareketlerinin incelenmesinde yardımcı kaynak olarak değerlendirilmelidir.

Veri kullanımına ilişkin önemli not

Burada belirtilen 19,25 milyon USD, Özbekistan’ın 1 Ocak–31 Aralık 2025 dönemindeki toplam canlı bitki ithalatını ifade etmemektedir. Veri, Mayıs 2024–Nisan 2025 arasındaki hareketli 12 aylık dönemi (LTM) kapsamaktadır. Bu nedenle doğru ifade “Özbekistan’ın Mayıs 2024–Nisan 2025 döneminde HS 060290 kapsamındaki canlı bitki ithalatı yaklaşık 19,25 milyon USD’ye ulaşmıştır.” şeklinde olmalıdır.

Ayrıca HS 060290 geniş kapsamlı bir “diğer canlı bitkiler” kategorisidir. Bu kategori peyzajda kullanılan ağaç, çalı ve süs bitkilerinin önemli bir bölümünü içermekle birlikte yalnızca peyzaj bitkilerinden oluşmamaktadır. Bu nedenle 19,25 milyon USD’lik tutarın tamamının “peyzaj bitkileri ithalatı” olarak değerlendirilmesi uygun değildir.

WITS/World Bank bölümünde kullanılan HS 060299 kodu ile bu bölümde kullanılan HS 060290 kodu farklı HS revizyonlarından kaynaklanabilmektedir. Yıllar arası karşılaştırmalarda yalnızca kod numarası değil, ürün tanımı ve kullanılan HS nomenklatürü de birlikte dikkate alınmalıdır.

2025 bölümünün kaynakları

D1 – GTAIC – External Trade in Live Plants, Uzbekistan, HS 060290 UN Comtrade tabanlı Mayıs 2024–Nisan 2025 LTM analizi https://gtaic.ai/market-reports/live-plants-market-uzbekistan-forecast-in-2025

D2 – GTAIC – Tam rapor (PDF) HS 060290 ithalat değeri, miktar, birim değer ve tedarikçi ülke kırılımı https://gtaic.ai/files/reports/Uzbekistan_060290_c17ae59e-295a-485f-a257-73b51128b36d.pdf

D3 – UN Comtrade Plus Orijinal uluslararası ticaret veri portalı https://comtradeplus.un.org/

D4 – Volza – Uzbekistan Imports under HSN Code 0602 2025 yılı ürün/sevkiyat örnekleri için tamamlayıcı ticari kaynak https://www.volza.com/p/plants-or-iii/hsn-code-0602/import-data/imports-in-uzbekistan/

11. 2026 Yılı İçin Öngörü

2026 yılına ilişkin Özbekistan canlı bitki ve fidan ithalatı için henüz tamamlanmış yıllık dış ticaret verisi bulunmadığından, bu bölümde verilen değerlendirmeler 2024 gerçekleşmeleri, Mayıs 2024–Nisan 2025 hareketli 12 aylık ticaret verileri, 2026 yılı makroekonomik göstergeleri ve Özbekistan’ın güncel yeşillendirme politikaları temelinde hazırlanmış bir pazar öngörüsüdür.

Önceki bölümde belirtildiği üzere Özbekistan’ın HS 060290 kapsamındaki canlı bitki ithalatı Mayıs 2024–Nisan 2025 döneminde yaklaşık 19,25 milyon USD’ye ulaşmış ve önceki 12 aylık döneme göre yaklaşık %27,7 artmıştır. Türkiye kaynaklı ithalatın aynı dönemde yaklaşık 4,28 milyon USD’ye ulaşması ve yaklaşık %56 büyümesi, Türkiye’nin pazardaki konumunun güçlendiğine işaret etmektedir.

2026 ekonomik görünümü

Özbekistan ekonomisi 2026 yılına güçlü bir büyüme ortamında girmiştir. Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) Haziran 2026 tarihli Article IV değerlendirmesine göre Özbekistan ekonomisi 2025 yılında reel olarak %7,7 büyümüş, 2026 yılının ilk çeyreğinde yıllık büyüme %8,7 düzeyine ulaşmıştır. IMF, 2026 yılının tamamında reel GSYH büyümesinin yaklaşık %6,8 olmasını öngörmektedir.

IMF’ye göre büyümenin temel destekleyicileri güçlü özel tüketim, yatırımlar ve devam eden yapısal reformlardır. Bu ekonomik görünüm; kentleşme, gayrimenkul yatırımları, turizm tesisleri, kamusal alan düzenlemeleri ve peyzaj uygulamalarına yönelik talebin devam etmesi açısından canlı bitki ve fidan pazarı için destekleyici bir ortam oluşturmaktadır.

“Yashil Makon” ve yeşillendirme politikalarının etkisi

2026 yılı açısından canlı bitki ve fidan talebini destekleyebilecek önemli gelişmelerden biri Özbekistan’ın ulusal “Yashil Makon” (Yeşil Mekân) programının yeni aşamasıdır. Eylül 2026’da açıklanan yaklaşımda yeşillendirme çalışmalarının her bölgenin iklim ve toprak koşullarına göre planlanması, sıcaklık, soğuk ve su kıtlığına dayanıklı türlerin seçilmesi, dikilen ağaçların en az üç yıl boyunca bakımının yapılması ve yerleşim birimleri için “Green Map” sistemlerinin oluşturulması öngörülmektedir.

Bu yaklaşım, yalnızca dikilecek bitki sayısına değil; doğru tür seçimi, bitki kalitesi, iklim dayanıklılığı ve dikim sonrası yaşama başarısına daha fazla önem verileceğini göstermektedir.

2026 canlı bitki ithalatı için pazar öngörüsü

Mevcut ticaret eğilimi, ekonomik büyüme ve yeşillendirme yatırımları birlikte değerlendirildiğinde, Özbekistan’ın canlı bitki ithalatının 2026 yılında da yüksek seviyesini koruması beklenebilir. Bununla birlikte Mayıs 2024–Nisan 2025 döneminde gerçekleşen %27,7’lik büyümenin her yıl aynı oranda devam edeceğini varsaymak ihtiyatlı değildir. Pazar büyüdükçe büyüme hızının normalleşmesi beklenebilir.

Bu nedenle 2026 için tek bir kesin değer yerine senaryo yaklaşımının kullanılması daha uygundur.

* Hesaplama için başlangıç noktası olarak Mayıs 2024–Nisan 2025 dönemindeki yaklaşık 19,25 milyon USD’lik HS 060290 ithalat değeri kullanılmıştır. Bu değerler resmî 2026 tahmini değildir; pazar büyüklüğünü değerlendirmek amacıyla oluşturulmuş senaryo hesaplarıdır.

Mevcut göstergeler dikkate alındığında, 2026 yılında HS 060290 kapsamındaki canlı bitki ithalatının yaklaşık 20–23 milyon USD bandında seyretmesi, çalışma amaçlı makul bir senaryo aralığı olarak değerlendirilebilir. Ancak bu tahminin 2026 yılı UN Comtrade/WITS verileri yayımlandığında gerçekleşmiş dış ticaret verileriyle yeniden kontrol edilmesi gerekmektedir.

Türkiye açısından 2026 öngörüsü

Türkiye’nin Mayıs 2024–Nisan 2025 döneminde yaklaşık 4,28 milyon USD ve %22,2 pazar payına ulaşmış olması, 2026 yılı açısından önemli bir başlangıç noktasıdır. Türkiye’nin mevcut ikinci tedarikçi konumunu koruması halinde, Özbekistan pazarı Türk fidanlık sektörü açısından yaklaşık 4–5 milyon USD’nin üzerinde yıllık ticaret potansiyeli bulunan bir pazar görünümü taşımaktadır.

Türkiye açısından özellikle aşağıdaki ürün gruplarının araştırılması önem taşımaktadır:

·         Kuraklığa ve yüksek sıcaklıklara dayanıklı ağaç ve çalılar

·         Kontinental iklime dayanıklı dış mekân bitkileri

·         Büyük boy ve gelişmiş peyzaj ağaçları

·         İbreli ağaç ve çalılar

·         Her dem yeşil çalılar

·         Form verilmiş/topiary bitkiler

·         Meyve fidanları

·         Kentsel yeşillendirmeye uygun düşük bakım gerektiren türler

Özbekistan’ın 2026 yılında tür seçiminde iklim uyumu ve su kullanımına daha fazla önem vermeye başlaması, Türkiye açısından yalnızca fiyat rekabetine dayalı değil, iklime uygun tür, standartlaştırılmış kalite, bitki ölçüsü ve güvenilir tedarik üzerinden geliştirilebilecek yeni bir ihracat alanı oluşturabilir.

2026 için beklenen pazar yönü

·         Canlı bitki ve fidan ithalatının yüksek seviyesini koruması,

·         İtalya ve Türkiye’nin başlıca tedarikçiler arasında yer almaya devam etmesi,

·         Türkiye’nin mevcut pazar payını artırma potansiyelinin bulunması,

·         Kuraklık ve sıcaklığa dayanıklı bitkilere talebin artması,

·         Büyük ölçekli yeşillendirme projelerinde bitki kalitesi ve adaptasyon kriterlerinin önem kazanması,

·         Sadece bitki satışından ziyade dikim, bakım, sulama ve teknik danışmanlık içeren bütünleşik tedarik modellerinin önem kazanması beklenmektedir.

Genel değerlendirme

Özbekistan’ın güçlü ekonomik büyümesi, süren yatırım faaliyetleri ve “Yashil Makon” programı kapsamında yeşillendirme politikasının daha bilimsel ve iklim odaklı bir yapıya dönüştürülmesi, 2026 yılında canlı bitki ve fidan talebini destekleyebilecek temel unsurlar olarak değerlendirilmektedir.

Özellikle Türkiye’nin 2024–2025 döneminde Özbekistan canlı bitki pazarında ikinci büyük tedarikçi konumuna ulaşmış olması, Türkiye açısından mevcut ticaret kanalının geliştirilmesi için önemli bir avantajdır.

Bununla birlikte 2026 yılı için verilen 20–23 milyon USD aralığı bir gerçekleşme verisi veya resmî tahmin değildir. Mevcut ticaret eğilimlerinden hareketle oluşturulmuş çalışma senaryosudur. Kesin değerlendirme, Özbekistan’ın 2026 yılı tamamlanmış UN Comtrade/WITS dış ticaret verileri yayımlandıktan sonra yapılmalıdır.

2026 bölümünün kaynakları

E1 – International Monetary Fund (IMF) – Uzbekistan 2026 Article IV Consultation 2026 reel GSYH büyüme tahmini ve 2026 ilk çeyrek büyüme görünümü https://www.imf.org/en/news/articles/2026/06/18/pr-26214-uzbekistan-imf-executive-board-concludes-2026-article-iv-consultation

E2 – Government of Uzbekistan – Yashil Makon, 2026 Yeşillendirme, iklim/kuraklık dayanımı ve bakım odaklı güncel politika çerçevesi https://gov.uz/en/eco/news/view/222378

E3 – GTAIC – External Trade in Live Plants, Uzbekistan, HS 060290 2026 senaryo hesabının başlangıç verisi olan Mayıs 2024–Nisan 2025 LTM ticaret görünümü https://gtaic.ai/market-reports/live-plants-market-uzbekistan-forecast-in-2025

E4 – UN Comtrade Plus Gerçekleşmiş 2026 ticaret verilerinin daha sonra doğrulanacağı orijinal uluslararası ticaret veri portalı https://comtradeplus.un.org/